Bé gái 12 tuổi tử vong sau khi đánh răng, bác sĩ cảnh báo điều ít ai ngờ tới

Câu chuyện về một bé gái 12 tuổi được truyền thông Trung Quốc đưa tin tử vong sau khi đánh răng đang thu hút sự quan tâm, đồng thời đặt ra nhiều vấn đề về nguy cơ dị ứng và cách xử trí khi xảy ra phản ứng nghiêm trọng.

Theo truyền thông Trung Quốc, bé gái có tiền sử dị ứng nặng với sữa. Gia đình luôn thận trọng trong việc lựa chọn thực phẩm cho em. Tuy nhiên, một sự cố nghiêm trọng được cho là đã xảy ra sau khi cô bé đánh răng. Một số nguồn tin liên hệ sự việc với thành phần lactose có trong kem đánh răng và cho rằng đây có thể là yếu tố gây ra phản ứng dị ứng.

**

**

Dù vậy, cần phân biệt rõ lactose và protein sữa. Lactose là một loại đường có trong sữa, trong khi dị ứng sữa thường xuất phát từ phản ứng của hệ miễn dịch với các protein trong sữa. Hai thành phần này không giống nhau, do đó, việc một sản phẩm chứa lactose không đồng nghĩa với việc sản phẩm đó chắc chắn gây dị ứng cho người dị ứng protein sữa.

Nguy cơ thực tế còn phụ thuộc vào thành phần cụ thể của sản phẩm và khả năng tồn dư protein gây dị ứng. Khi chưa có hồ sơ y tế hoặc nguồn xác minh độc lập, chưa thể khẳng định kem đánh răng chứa lactose là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của bé gái.

Tuy nhiên, câu chuyện vẫn là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc phòng tránh dị nguyên đối với những người có tiền sử dị ứng nặng, cũng như nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo sốc phản vệ.

Sốc phản vệ nguy hiểm như thế nào?

Dị ứng xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức với một chất vốn vô hại đối với phần lớn mọi người. Tùy từng trường hợp, triệu chứng có thể xuất hiện trên da, đường tiêu hóa, hệ hô hấp hoặc tuần hoàn.

Đáng lo ngại nhất là sốc phản vệ, một phản ứng dị ứng toàn thân nghiêm trọng, có thể tiến triển nhanh chóng và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Các dấu hiệu cảnh báo cần chú ý gồm:

• Khó thở, thở khò khè, ho liên tục hoặc cảm giác nghẹn ở cổ họng.
• Sưng môi, lưỡi hoặc họng; khó nuốt, thay đổi giọng nói.
• Chóng mặt dữ dội, choáng váng, ngất hoặc rối loạn ý thức.
• Nổi mề đay, ngứa, đỏ da, đặc biệt khi đi kèm các triệu chứng hô hấp hoặc tuần hoàn.
• Đau bụng dữ dội, nôn ói đột ngột sau khi tiếp xúc với dị nguyên, nhất là khi xuất hiện cùng những biểu hiện khác.

Đáng chú ý, không phải trường hợp sốc phản vệ nào cũng có biểu hiện ngoài da. Vì vậy, không nên chờ người bệnh nổi mẩn hoặc phát ban mới nghĩ đến khả năng xảy ra phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

Những trường hợp dị ứng chéo cần lưu ý

Ngoài việc tiếp xúc trực tiếp với dị nguyên, một số người còn có thể phản ứng với những chất khác có protein mang cấu trúc tương tự. Hiện tượng này được gọi là dị ứng chéo, nhưng không xảy ra ở tất cả mọi người.

1. Dị ứng phấn hoa có thể liên quan đến một số loại trái cây

Một số người dị ứng phấn hoa có thể bị ngứa hoặc châm chích trong miệng sau khi ăn trái cây tươi như táo, đào, lê hoặc anh đào. Đây có thể là hội chứng dị ứng phấn hoa – thực phẩm, xảy ra do một số protein trong phấn hoa và thực phẩm có cấu trúc tương tự nhau.

Tuy nhiên, không phải ai dị ứng phấn hoa cũng cần tránh những loại trái cây này. Mức độ phản ứng và nhóm thực phẩm liên quan phụ thuộc vào từng người.

2. Dị ứng mạt bụi nhà có thể liên quan đến dị ứng động vật có vỏ

Mạt bụi nhà và một số loài giáp xác như tôm, cua có thể chứa protein tropomyosin với cấu trúc tương tự nhau. Ở một số người, sự tương đồng này có thể dẫn đến phản ứng dị ứng chéo.

Dù vậy, dị ứng mạt bụi nhà không đồng nghĩa với việc chắc chắn dị ứng tôm, cua hoặc các loại hải sản khác. Người bệnh nên được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên tiền sử phản ứng và các xét nghiệm phù hợp, thay vì tự ý loại bỏ toàn bộ nhóm thực phẩm này khỏi chế độ ăn.

3. Dị ứng mủ cao su có thể liên quan đến một số loại trái cây

Một số người dị ứng latex, tức mủ cao su tự nhiên, cũng có thể phản ứng với các loại thực phẩm như kiwi, chuối, bơ hoặc hạt dẻ. Tình trạng này được gọi là hội chứng latex – trái cây.

Nếu từng xuất hiện các triệu chứng như ngứa miệng, sưng môi, nổi mề đay hoặc khó thở sau khi tiếp xúc với latex hay ăn một loại trái cây nhất định, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để xác định nguy cơ và có hướng phòng tránh phù hợp.

Điều quan trọng là không thể chỉ dựa vào mối liên hệ giữa các loại thực phẩm hoặc sự tương đồng về protein để kết luận một người chắc chắn bị dị ứng chéo.

Cần làm gì khi nghi ngờ sốc phản vệ?

Sốc phản vệ là tình trạng cấp cứu, đòi hỏi người bệnh được xử trí nhanh chóng và đúng cách.

Bước 1: Nhận biết dấu hiệu nguy hiểm

Nếu sau khi ăn, uống hoặc tiếp xúc với một chất nghi gây dị ứng, người bệnh xuất hiện khó thở, sưng lưỡi hoặc họng, choáng váng, ngất hay các triệu chứng nghiêm trọng ở nhiều cơ quan, cần nghĩ đến khả năng phản vệ.

Không nên chờ đợi xem các triệu chứng có tự thuyên giảm hay không.

Bước 2: Gọi cấp cứu ngay lập tức

Tại Việt Nam, hãy gọi 115 khi nghi ngờ người bệnh bị phản vệ nghiêm trọng. Nếu người bệnh đã được bác sĩ kê bút tiêm adrenaline (epinephrine) tự động, cần sử dụng theo hướng dẫn đã được cung cấp.

Trong khi chờ cấp cứu, không để người bệnh tự đi bộ hoặc tự lái xe. Nên cho người bệnh nằm ở tư thế phù hợp; nếu khó thở, có thể điều chỉnh tư thế để dễ thở hơn. Tránh để người bệnh đột ngột đứng dậy. Nếu người bệnh bất tỉnh hoặc không thở bình thường, cần làm theo hướng dẫn của nhân viên cấp cứu và tiến hành hồi sức tim phổi nếu có thể.

Bước 3: Không phụ thuộc vào thuốc kháng histamine

Thuốc kháng histamine có thể giúp giảm một số triệu chứng như ngứa hoặc nổi mề đay, nhưng không thay thế adrenaline trong điều trị sốc phản vệ.

Adrenaline tiêm bắp vào mặt ngoài đùi là phương pháp điều trị đầu tay được khuyến nghị khi xảy ra phản vệ. Những người có nguy cơ cao nên trao đổi với bác sĩ về việc mang theo bút tiêm tự động nếu phù hợp, đồng thời học cách sử dụng và xây dựng kế hoạch ứng phó khẩn cấp.

Ngay cả khi triệu chứng đã cải thiện sau khi sử dụng adrenaline, người bệnh vẫn cần được đánh giá y tế khẩn cấp vì phản ứng có thể kéo dài hoặc tái phát.

Không tự thử lại dị nguyên để cơ thể “làm quen”

Một quan niệm sai lầm là tiếp tục ăn thực phẩm từng gây dị ứng sẽ giúp cơ thể dần thích nghi. Trên thực tế, việc tự thử lại có thể dẫn đến phản ứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.

Một số phương pháp miễn dịch đường uống có thể được áp dụng cho những trường hợp dị ứng thực phẩm phù hợp, nhưng phải do bác sĩ chuyên khoa đánh giá và giám sát. Người bệnh tuyệt đối không nên tự thực hiện tại nhà.

Khi đã xác định dị ứng với một chất, cần tuân thủ hướng dẫn phòng tránh của bác sĩ, đọc kỹ nhãn thành phần sản phẩm và lưu ý nguy cơ nhiễm chéo trong quá trình chế biến hoặc sản xuất.

Đặc biệt, với người có tiền sử dị ứng nặng, việc kiểm tra thành phần thực phẩm và các sản phẩm chăm sóc cá nhân, nhận biết dấu hiệu phản vệ cũng như chuẩn bị phương án cấp cứu là những biện pháp quan trọng để hạn chế rủi ro.

Nguồn: QQ

Tiết Anh

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 18/10/2026 | 10:30)