Bé gái 14 tuổi bị suy gan cấp! Bác sĩ cảnh báo: 4 món trẻ khoái khẩu đang âm thầm tàn phá lá gan của con

Đứng bên ngoài phòng bệnh, người mẹ không khỏi bàng hoàng khi chứng kiến tình trạng của con. Trước đó, bé vẫn là một cô gái hoạt bát, yêu thích nhảy múa và gần như không có biểu hiện bất thường nghiêm trọng.

Tuy nhiên, khi nhập viện, da và lòng trắng mắt của bé đều chuyển vàng rõ rệt. Hai cánh tay sưng, cứng và đau đến mức chỉ cần chạm nhẹ cũng khiến em khó chịu. Qua thăm khám và xét nghiệm, các bác sĩ xác định bé bị suy gan cấp.

Điều khiến gia đình bất ngờ là bệnh nhi không mắc viêm gan A hay viêm gan B. Vì vậy, bác sĩ tiếp tục tìm hiểu kỹ tiền sử sinh hoạt và chế độ ăn uống của em.

Thói quen ăn uống khiến gan phải “gánh” quá nhiều

Bé gái cao khoảng 1,6 m nhưng nặng tới 70 kg. Theo lời kể của gia đình, thực đơn thường ngày của em chủ yếu là đồ ăn mua bên ngoài, đặc biệt yêu thích các loại que cay, mì cay. Thay vì uống nước lọc, em thường xuyên sử dụng nước ngọt có đường để giải khát.

Những món ăn tưởng chừng chỉ là đồ ăn vặt này lại xuất hiện với tần suất dày đặc trong chế độ ăn của cô bé. Cùng với tình trạng thừa cân, chúng có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa đối với cơ thể, trong đó có gan.

Gan được ví như “nhà máy hóa chất” của cơ thể, đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như chuyển hóa chất dinh dưỡng, xử lý thuốc và các chất có hại. Đáng lưu ý, tổn thương gan ở giai đoạn đầu đôi khi không biểu hiện rõ ràng. Khi các triệu chứng như vàng da, vàng mắt xuất hiện, tình trạng bệnh có thể đã trở nên nghiêm trọng.

Trong trường hợp của bé gái 14 tuổi, diễn biến bệnh nặng đến mức phải điều trị tích cực, thực hiện các biện pháp hỗ trợ chuyên sâu và đối mặt với nguy cơ phải ghép gan.

Đây cũng không phải trường hợp duy nhất ở trẻ em có vấn đề về gan liên quan đến chế độ ăn uống.

Năm 2023, một bệnh nhi 12 tuổi được điều trị tại Bệnh viện Nhi Thâm Quyến, Trung Quốc, sau thời gian dài thường xuyên ăn đồ chiên rán, thực phẩm đậm vị và uống trà sữa. Khi nhập viện, em được phát hiện gan nhiễm mỡ nặng kèm tổn thương chức năng gan. Sau khoảng nửa năm điều trị kết hợp điều chỉnh chế độ ăn, chức năng gan mới dần cải thiện.

Những món trẻ thích ăn có thể trở thành “bẫy” nếu dùng quá thường xuyên

Que cay, mì ăn liền, đồ chiên rán, nước ngọt có đường… đều là những thực phẩm khá phổ biến trong khẩu phần của trẻ và thanh thiếu niên.

Vấn đề không nằm ở việc trẻ ăn một lần hay thỉnh thoảng thưởng thức một món ăn yêu thích, mà là tần suất sử dụng và tổng thể chế độ dinh dưỡng.

Các loại thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều đường, muối, chất béo hoặc năng lượng. Nếu sử dụng thường xuyên nhưng lại ít vận động, trẻ có nguy cơ tăng cân, béo phì và mắc các rối loạn chuyển hóa, trong đó có gan nhiễm mỡ.

Đặc biệt, với những món ăn mua bên ngoài, người tiêu dùng khó kiểm soát hoàn toàn chất lượng nguyên liệu, lượng dầu mỡ, đường và muối được sử dụng trong quá trình chế biến.

Vì vậy, thay vì chờ đến khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu bất thường, cha mẹ nên hình thành thói quen ăn uống lành mạnh cho con ngay từ sớm.

3 cách giúp trẻ hạn chế đồ ăn không lành mạnh

1. Không biến đồ ăn nhanh thành phần thưởng

Hamburger, trà sữa hay đồ ăn vặt có thể khiến trẻ vui thích, nhưng cha mẹ không nên thường xuyên sử dụng chúng như phần thưởng cho thành tích học tập hoặc hành vi tốt.

Có thể thay thế bằng những hoạt động như đi chơi, dã ngoại, cùng con nấu ăn hoặc lựa chọn trái cây tươi. Điều này giúp trẻ hiểu rằng niềm vui không nhất thiết phải gắn với những món ăn nhiều đường, muối và chất béo.

2. Giúp trẻ hiểu tình trạng sức khỏe của chính mình

Thay vì liên tục nói “không được ăn”, cha mẹ có thể giải thích cho trẻ về tác động của chế độ ăn uống đối với cân nặng và sức khỏe.

Trong những lần khám sức khỏe định kỳ, cha mẹ có thể cùng con theo dõi các chỉ số liên quan như cân nặng, chiều cao, đường huyết hoặc chức năng gan khi bác sĩ chỉ định. Khi hiểu được cơ thể đang thay đổi như thế nào, trẻ sẽ dễ hình thành ý thức tự chăm sóc bản thân hơn.

3. Chủ động thay thế đồ ăn vặt trong nhà

Một cách đơn giản là hạn chế mua và tích trữ nước ngọt, đồ ăn nhiều đường hoặc các loại snack có hàm lượng muối cao.

Trong nhà có thể chuẩn bị sẵn những lựa chọn dễ ăn như trái cây, ngô hấp, khoai lang, các loại hạt không tẩm vị hoặc sữa không đường.

Mì ăn liền cũng không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn, nhưng có thể kết hợp thêm rau xanh, trứng và các nguồn đạm khác để bữa ăn cân bằng hơn, đồng thời hạn chế sử dụng quá nhiều gói gia vị.

Sức khỏe của trẻ không chỉ phụ thuộc vào một món ăn riêng lẻ mà được quyết định bởi thói quen ăn uống và lối sống được duy trì trong thời gian dài.

Đừng đợi đến khi trẻ vàng da, vàng mắt hay phải nhập viện mới nhận ra chế độ ăn hằng ngày đang có quá nhiều vấn đề. Những thay đổi nhỏ trong bữa ăn hôm nay có thể trở thành nền tảng bảo vệ sức khỏe lâu dài cho trẻ.

Tiết Anh

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 14/08/2026 | 10:15)