Các loại ghế an toàn đúng chuẩn cho trẻ em từ 1/7

Từ 1/7/2026, trẻ em ngồi ô tô không có ghế an toàn có thể bị phạt tới 1 triệu đồng

Chỉ còn ít ngày nữa, quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô sẽ chính thức có hiệu lực tại Việt Nam. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao mức độ bảo vệ trẻ nhỏ khi tham gia giao thông, đồng thời đưa Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn an toàn đang được áp dụng tại nhiều quốc gia phát triển.

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự, trong đó có Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, từ ngày 1/7/2026, khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m trên xe ô tô cá nhân, người điều khiển phương tiện bắt buộc phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ.

Đáng chú ý, nhóm trẻ em thuộc diện này cũng không được phép ngồi cùng hàng ghế với tài xế, ngoại trừ trường hợp xe kinh doanh vận tải hành khách.

Không chỉ dừng lại ở khuyến cáo, quy định mới còn đi kèm chế tài xử phạt cụ thể. Theo Nghị định 168/2024, người lái xe chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m ngồi hàng ghế phía trước hoặc không sử dụng thiết bị an toàn theo quy định có thể bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.

Thông tin này đang khiến nhu cầu tìm mua ghế ngồi ô tô cho trẻ em tăng mạnh trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, giữa hàng trăm mẫu mã, thương hiệu và mức giá khác nhau trên thị trường, không ít phụ huynh băn khoăn đâu mới là sản phẩm thực sự phù hợp và đáp ứng đúng quy định pháp luật.

Chọn ghế theo độ tuổi và thể trạng của trẻ

Các chuyên gia cho rằng không có một loại ghế nào phù hợp cho mọi lứa tuổi. Hiệu quả bảo vệ của ghế phụ thuộc rất lớn vào độ tuổi, chiều cao và cân nặng của trẻ.

Đối với trẻ sơ sinh đến khoảng 2-4 tuổi, hệ xương đầu và cổ vẫn còn rất yếu nên các mẫu ghế quay mặt về phía sau xe được đánh giá là lựa chọn an toàn nhất. Thiết kế này giúp phân tán lực tác động lên toàn bộ lưng, đầu và cổ nếu xảy ra va chạm hoặc phanh gấp.

Nhiều nghiên cứu khuyến nghị trẻ nên duy trì tư thế ngồi quay mặt về phía sau càng lâu càng tốt, ít nhất cho đến khi đạt giới hạn chiều cao hoặc cân nặng tối đa mà nhà sản xuất ghế quy định.

Khi trẻ lớn hơn và không còn phù hợp với ghế quay sau, phụ huynh có thể chuyển sang các mẫu ghế quay mặt về phía trước. Loại ghế này được trang bị hệ thống dây đai nhiều điểm kết hợp dây cố định phía trên nhằm giữ chắc phần vai, hông và thân người trẻ trong trường hợp xảy ra va chạm.

Với trẻ từ khoảng 5 tuổi trở lên hoặc đã vượt giới hạn của ghế quay trước, giải pháp tiếp theo là ghế nâng hoặc đệm nâng. Đây là thiết bị giúp điều chỉnh chiều cao cơ thể trẻ để dây đai an toàn nguyên bản của xe nằm đúng vị trí chịu lực trên vai và phần đùi.

Nếu sử dụng trực tiếp dây đai của người lớn khi trẻ còn nhỏ, dây rất dễ vắt ngang cổ hoặc bụng, làm tăng nguy cơ chấn thương nghiêm trọng khi tai nạn xảy ra.

Theo khuyến cáo của nhiều tổ chức an toàn giao thông quốc tế, trẻ chỉ nên sử dụng trực tiếp dây an toàn của ô tô khi cơ thể đã phát triển đủ lớn để dây đai tự động ôm sát vai và hông mà không cần ghế nâng hỗ trợ.

Ưu tiên ghế đạt chuẩn quốc tế

Bên cạnh việc lựa chọn đúng loại ghế, phụ huynh cũng cần đặc biệt quan tâm đến các chứng nhận an toàn.

Hiện nay, những tiêu chuẩn phổ biến và được công nhận rộng rãi gồm ECE R44/04 của châu Âu, tiêu chuẩn ECE R129 (i-Size) thế hệ mới hoặc tiêu chuẩn FMVSS 213 của Mỹ.

Các sản phẩm đạt các tiêu chuẩn này đều phải trải qua quá trình thử nghiệm va chạm và đánh giá khả năng bảo vệ trẻ em trong nhiều tình huống khác nhau.

Ngược lại, những mẫu ghế giá rẻ, không rõ nguồn gốc hoặc không có tem chứng nhận thường tiềm ẩn nhiều rủi ro vì chưa được kiểm nghiệm khả năng chịu lực thực tế.

Ngoài ra, phụ huynh nên ưu tiên các mẫu ghế sử dụng hệ thống ISOFIX. Đây là cơ chế kết nối trực tiếp ghế với khung xe thông qua các chốt kim loại cố định sẵn trên ô tô.

Ưu điểm lớn nhất của ISOFIX là giảm thiểu nguy cơ lắp đặt sai, đồng thời giúp ghế được cố định chắc chắn hơn trong các tình huống va chạm mạnh.

Đối với những mẫu xe không được trang bị ISOFIX, người dùng vẫn có thể sử dụng các loại ghế lắp bằng dây an toàn ba điểm của xe. Tuy nhiên, cần đọc kỹ hướng dẫn và lắp đặt đúng quy trình để đảm bảo hiệu quả bảo vệ.

Những sai lầm nhiều phụ huynh vẫn mắc phải

Một trong những lỗi phổ biến nhất hiện nay là cho trẻ ngồi ở ghế trước.

Theo các chuyên gia, đây là vị trí tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhất đối với trẻ em. Khi xảy ra tai nạn, túi khí phía trước có thể bung ra với tốc độ rất lớn và gây tổn thương nghiêm trọng cho phần đầu, cổ hoặc ngực của trẻ.

Vị trí an toàn nhất luôn là hàng ghế sau, đặc biệt là khu vực giữa hàng ghế hoặc phía sau ghế phụ.

Một sai lầm khác là chuyển từ ghế quay mặt về phía sau sang ghế quay mặt về phía trước quá sớm. Nhiều phụ huynh thực hiện điều này ngay khi trẻ biết ngồi, trong khi các chuyên gia khuyến nghị nên duy trì tư thế quay sau ít nhất đến 15 tháng tuổi và lý tưởng là từ 2 đến 4 tuổi.

Bên cạnh đó, việc sử dụng ghế cũ, ghế thanh lý hoặc ghế từng trải qua va chạm cũng là nguy cơ lớn. Sau nhiều năm sử dụng, vật liệu nhựa có thể bị lão hóa, làm suy giảm khả năng chịu lực dù bề ngoài vẫn còn nguyên vẹn.

Đặc biệt, những chiếc ghế từng tham gia tai nạn có thể đã xuất hiện các vết nứt bên trong mà mắt thường khó phát hiện. Đây là lý do các chuyên gia khuyến cáo không nên tận dụng lại các sản phẩm đã quá hạn sử dụng hoặc không rõ lịch sử sử dụng.

Ngoài ra, các loại đệm tự chế bằng mút, bông hoặc dây đai nối dài không chuyên dụng hoàn toàn không được công nhận là thiết bị an toàn cho trẻ em.

Không chỉ để tránh bị phạt

Việc trang bị ghế ngồi ô tô cho trẻ em không đơn thuần nhằm đáp ứng yêu cầu của pháp luật hay tránh bị xử phạt từ ngày 1/7/2026.

Theo nhiều nghiên cứu về an toàn giao thông, ghế trẻ em đạt chuẩn và được sử dụng đúng cách có thể giảm đáng kể nguy cơ tử vong và chấn thương nghiêm trọng khi xảy ra tai nạn.

Trong bối cảnh quy định mới sắp chính thức áp dụng, việc chủ động tìm hiểu và lựa chọn thiết bị phù hợp ngay từ bây giờ không chỉ giúp các gia đình tránh vi phạm mà còn là khoản đầu tư cần thiết để bảo vệ an toàn cho trẻ trên mọi hành trình.