Cảnh báo nguy cơ mù lòa và đột quỵ do zona thần kinh nếu không điều trị kịp thời

TS.BS Vũ Minh Điền, Phó Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh nhân nhập viện vì zona thần kinh thường đã có tổn thương da nghiêm trọng hoặc xuất hiện tình trạng đau dây thần kinh kéo dài.

Đây là bệnh thường gặp ở người lớn tuổi, nhất là những người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc mắc các bệnh lý nền. Việc phát hiện và điều trị muộn có thể khiến bệnh diễn biến phức tạp, kéo theo nhiều biến chứng.

Một trong những trường hợp được điều trị tại bệnh viện là cụ ông N.C.X. (77 tuổi, Hà Nội). Khoảng 5 ngày trước khi nhập viện, ông xuất hiện các mụn nước mọc thành từng đám ở vùng bụng, mạn sườn và thắt lưng bên trái. Kèm theo đó là những cơn đau nhức dữ dội.

Dù đã tự mua thuốc điều trị tại nhà, các triệu chứng không thuyên giảm. Sau khi thăm khám, bác sĩ xác định ông mắc zona thần kinh kèm đau dây thần kinh sau zona, trên nền bệnh gout mạn tính.

Một trường hợp khác là cụ bà H.T.P. (73 tuổi, Hà Nội). Bà xuất hiện các nốt phỏng nước ở vùng mạn sườn trái và bụng, kèm cảm giác đau rát, châm chích kéo dài. Do gia đình nghĩ bà bị “giời leo”, người thân đã áp dụng phương pháp dân gian như đắp đậu xanh lên vùng tổn thương.

Sau đó, các nốt phỏng tiếp tục lan rộng, khiến bà đau đớn dữ dội, mệt mỏi, mất ngủ và đau đầu nhiều ngày. Khi nhập viện, bà được chẩn đoán zona thần kinh với tổn thương da nghiêm trọng.

Hai bệnh nhân được điều trị bằng thuốc kháng virus Acyclovir kết hợp thuốc giảm đau, chăm sóc vùng da tổn thương và kháng sinh đường tĩnh mạch để phòng ngừa nguy cơ bội nhiễm. Sau hơn một tuần, tình trạng sức khỏe của cả hai cải thiện rõ rệt, các nốt phỏng se khô, mức độ đau giảm và thể trạng dần hồi phục.

Cơn đau có thể kéo dài nhiều tháng, nhiều năm

Theo TS.BS Vũ Minh Điền, zona thần kinh thường bắt đầu bằng những vùng da mẩn đỏ, sau đó xuất hiện các mụn nước nhỏ chứa dịch, mọc thành từng cụm và thường phân bố thành dải ở vùng eo, lưng hoặc mạn sườn.

Điểm đặc trưng của bệnh là người mắc có thể cảm thấy đau nhức, bỏng rát hoặc châm chích dữ dội theo đường đi của dây thần kinh.

Đáng lưu ý, ngay cả khi các tổn thương ngoài da đã lành, cơn đau vẫn có thể tiếp tục kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Đây được gọi là đau dây thần kinh sau zona.

Tình trạng này đặc biệt ảnh hưởng đến người cao tuổi, khiến họ mất ngủ, mệt mỏi, suy giảm thể trạng và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt cũng như chất lượng cuộc sống.

Zona thần kinh do virus herpes zoster gây ra. Sau khi cơ thể từng nhiễm virus, virus có thể tồn tại trong các hạch thần kinh cảm giác và tái hoạt động khi hệ miễn dịch suy yếu.

Bệnh có thể xảy ra ở nhiều độ tuổi nhưng thường gặp hơn ở người trên 50 tuổi, đặc biệt là những người mắc bệnh nền như tiểu đường, suy thận, suy gan hoặc các bệnh lý gây suy giảm miễn dịch.

Có thể gây tổn thương mắt, não và mạch máu

Zona không được xem là bệnh truyền nhiễm theo cách thông thường, nhưng virus có thể lây từ người mắc zona sang người chưa từng mắc thủy đậu hoặc chưa có miễn dịch, chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với dịch từ các mụn nước.

Điều đáng lo ngại là khi bệnh xuất hiện ở những vị trí đặc biệt hoặc diễn biến nặng, zona có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Nếu tổn thương liên quan đến vùng mắt, người bệnh có thể gặp các vấn đề như viêm kết mạc, viêm giác mạc, tăng nhãn áp. Trong những trường hợp nặng, tổn thương võng mạc hoặc viêm thần kinh thị giác có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực, thậm chí dẫn đến mù lòa.

Virus cũng có thể gây liệt dây thần kinh số VII, viêm não do VZV, viêm tủy hoặc viêm động mạch não. Một số trường hợp có thể xuất hiện biến chứng đột quỵ.

Ở người đang mắc bệnh nền, tình trạng nhiễm trùng và phản ứng viêm cũng có thể khiến các vấn đề sức khỏe sẵn có trở nên khó kiểm soát hơn.

BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, khuyến cáo người từ 50 tuổi trở lên, đặc biệt những người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch, nên chủ động tìm hiểu và tiêm vaccine phòng zona theo chỉ định.

Khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như đau rát, mẩn đỏ hoặc các cụm mụn nước tập trung ở một vùng da, người bệnh nên đi khám sớm. Việc điều trị trong giai đoạn sớm giúp kiểm soát bệnh và hạn chế nguy cơ xuất hiện các biến chứng, đặc biệt là đau dây thần kinh kéo dài sau zona.

Tiết Anh

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 27/09/2026 | 12:50)